പുസ്തകപ്രകാശനം നാളെ ഗുരുവായൂർ ടൗൺ ഹാളിൽ (17.10.2026)
3 pm.
പുസ്തകത്തിന്‌ ഞാനെഴുതിയ അവതാരിക.
...
സുബൈദാർ രാജൻ എന്ന് പൊതുവിലും മിലിട്ടറി രാജൻ എന്ന് എന്റെ ബന്ധുക്കൾക്കിടയിലും അറിയപ്പെടുന്ന കെ ആർ രാജൻ എഴുതിയ അനുഭവകുറിപ്പുകളാണ് -
*പട്ടാളത്തിന്റെ പാതകളും തമ്പിലെ സൗഹൃദങ്ങളും*
(ഒരു സൈനികന്റെ നേർക്കാഴ്ച്ചകൾ)
അമ്മയ്ക്ക് പട്ടാള തമ്പിൽ നിന്ന് ഒരു കത്ത്
അമ്മയ്ക്ക് എഴുതിയ ഒരു കത്താണ് ഇത്. അമ്മമാർ എപ്പോഴും മക്കളെ കുറിച്ച് ഓർത്ത് വ്യാകുലർ ആയിരിക്കും. വീട്ടിലെ വിശേഷങ്ങൾ ഒരാൾക്ക് പറഞ്ഞു കൊടുക്കും. അയാൾ 'അമ്മ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ അതേപടി തന്നെ എഴുതും. പല അമ്മമാർക്കും എഴുതാൻ അറിയില്ലായിരുന്നു. അതിന്റെ ഒരു നേർകാഴ്ച് ഈ കുറിപ്പിലും കാണാം. ഇവിടെ അമ്മ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ ശിവനാണ് എഴുതുന്നത്.
അമ്മയ്ക്ക് എട്ടു മക്കൾ. ശിവനും നമ്മുടെ എഴുത്തുകാരൻ രാജനും കുട്ടികൾ ആയിരുന്ന കാലത്ത് അച്ഛൻ അപ്രതീക്ഷിതമായി ജീവിതത്തിൽ നിന്നും വിടവാങ്ങുന്നു. പിന്നീട് അമ്മയായിരുന്നു എല്ലാം. വീട്ടിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരു ചായക്കടയുടെ വരുമാനംകൊണ്ട് വളരെയധികം കഷ്ടനഷ്ടങ്ങൾ സഹിച്ചുകൊണ്ട്‌ കുടുംബം അങ്ങനെ മുന്നോട്ടു പോകുന്നു.
അമ്മയുടെ കഷ്ടപ്പാടുകൾ കണ്ട് രാജൻ വളർന്നപ്പോൾ പട്ടാളത്തിൽ ചേർന്നു. മുറതെറ്റാതെ അമ്മയ്ക്ക് കത്തെഴുതുന്നതും പതിവാക്കി. അതിൽ സങ്കടങ്ങൾ ഉണ്ട്. സന്തോഷം ഉണ്ട്. വിഹ്വലതകൾ ഉണ്ട്. കുറച്ചു കാര്യവും കുറച്ചു തമാശയും ചേർന്ന് എഴുതിയ കത്താണ് "അമ്മയ്ക്ക് പട്ടാളതമ്പിൽ നിന്ന് ഒരു കത്ത്" എന്നത്.
അച്ഛന്റെ മരണത്തെ കുറിച്ചും കത്തിൽ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. രാജൻ മൂന്നിലും ശിവനും ഒന്നിലും പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് അച്ഛൻ പോയി. ബന്ധുക്കൾ വന്നു കുട്ടികളെ ആശ്വസിപ്പിക്കുകയും വിശേഷങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ അതിന്റെ ഗൗരവം മനസ്സിലാവാതെ ഓടി നടന്നതും വേദനയോടെയാണ് ഇന്ന് ഓർക്കുന്നത്.
വയലാർ രാമവർമ്മയും അച്ഛന്റെ മരണത്തെ കുറിച്ച് കവിത എഴുതിയത് ഇപ്പോൾ ഞാൻ, അറിയാതെയാണെങ്കിലും ഓർത്തുപോകുന്നു.
മറ്റൊരോർമ്മയാണ്
"എന്റെ പ്രണയിനി"
പതിനെട്ടാമത്തെ വയസ്സിൽ തന്നെ പട്ടാളത്തിൽ ചേരുന്നു. പിന്നീട് നീണ്ട ഇരുപത്തിമൂന്ന് വർഷം രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ സേവനം. രാജ്യത്തെ അനുഭവിച്ചറിയുന്നത് ഇത്തരം നീണ്ട യാത്രകളിലൂടെയാണ്. ഹിമാലയത്തിലും, മരുഭൂമിയിലും, കടലിലും മറ്റ്‌ എവിടെയും യാത്ര ചെയ്യേണ്ടി വരുന്ന പട്ടാളക്കാർ രാജ്യത്തിന്റെ ഉറച്ച കാവൽക്കാരാകുന്നത് അഭിമാനത്തോടെയാണ്. ഒരു പട്ടാളക്കാരനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം തോക്കാണ് അവന്റെ എല്ലാം. അവന്റെ ജീവനും ജീവിതവും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ തോക്കിനോട് വലിയ ഭ്രമമാണ്, പ്രണയമാണ്.
വേലൂർ ദേശം : ഗ്രാമകം ലഹരിയിൽ
ഞങ്ങളല്ല! നമ്മളാണ് എന്ന മുദ്രാവാക്യം സമൂഹത്തിനു നൽകുന്ന വേലൂരാണ് എല്ലാവർക്കും പ്രിയം. വേലൂർ മാറുമറക്കൽ സമരം നടന്ന നാടാണ്. വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് അർണോസ് പാതിരി ജീവിച്ച നാടാണ്. ഇപ്പോൾ നാടകവും മറ്റുമായി ഗ്രാമകം എന്ന പേരിൽ സാംസ്കാരികോത്സവം നടക്കുന്ന നാടായി മാറിയിരിക്കുന്നു. അവിടം ഞങ്ങൾ എന്ന വിഭാഗീയത വിട്ട് നമ്മളിലേക്ക് വളർന്നിരിക്കുന്നു. കേരളത്തിന്റെ മഹിമ ഇന്ത്യയിൽ വ്യത്യസ്തമാകുന്നത് ഇത്തരം ഗ്രാമീണ ഉത്സവങ്ങളിലൂടെയാണ്. ജാതിമത വ്യത്യാസങ്ങൾ ഇല്ലാതെ നമുക്ക് ഓണം, വിഷു, ഈത്, ഈസ്റ്റർ, ക്രിസ്മസ് ആഘോഷിക്കാൻ കഴിയുന്നതും ഗ്രാമകം പോലുള്ള സാംസ്കാരികോത്സവങ്ങളിൽ പങ്കാളി ആകാൻ കഴിയുന്നതും നമ്മളൊന്ന് എന്ന മനോഭാവം ബഹുഭൂരിപക്ഷം ആളുകളിൽ ഉള്ളതുകൊണ്ടാണ്. അതാണ് ഈ കേരളത്തിനും ഇന്ത്യയ്ക്കും വേണ്ടത്.
തമ്പിലെ സൗഹൃദവും സ്നേഹവും നിറഞ്ഞ കൈയൊപ്പുകൾ
പട്ടാളത്തിൽ ചേർന്ന് കഠിനമായ ട്രെയിനിംഗ് പിരീഡിലെ ഓർമ്മയാണ് ഇത്. പുലർച്ചെ നാല് മണിക്ക് എണീറ്റ് തുടങ്ങുന്ന ഒരുക്കങ്ങളും പരേഡും ഭക്ഷണരീതികളും ഇവിടെ വരച്ചിടുന്നു. ആഴ്ച്ചയിൽ ഞായറാഴ്ച ഒഴിവ് കിട്ടുമ്പോൾ സ്വന്തം വസ്ത്രം കഴുകണം, മുടി വെട്ടണം, താമസിക്കുന്ന തമ്പും പരിസരവും വൃത്തിയാക്കണം. ഇതിനിടെ ചാണകം മെഴുകി തമ്പും പരിസരവും വൃത്തിയാക്കണം. സമയത്ത് ആളനുസരിച്ചു കൊടുക്കുന്ന ഭക്ഷണം ഒരാൾ പോയി വാങ്ങി കൊണ്ടുവന്നു കൃത്യമായി വീതിച്ചെടുത്തു കഴിക്കണം. തരുന്നതിൽ കൂടുതലോ കുറവോ ഉണ്ടാവില്ല.
അങ്ങനെയുള്ള ഒരു ഞായറാഴ്ചയാണ് എല്ലാ ജോലിയും കഴിഞ്ഞു ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ തമ്പിൽ എത്തുമ്പോൾ രാജനുള്ള ഭക്ഷണവും തീർന്നിരിക്കുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാകുന്നതും വിനോദ് എന്ന സ്നേഹിതന്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞൊഴുകുന്നതും കൂടെയുള്ളവർ സ്തബ്ധരായി നിൽക്കുന്നതും. എവിടെയോ എന്തോ പിശക് പറ്റിയതാണ്. എന്നാൽ ഇങ്ങനെ വല്ലതും സംഭവിച്ചാൽ വീണ്ടും അടുക്കളയിൽ പോയി ഭക്ഷണം വാങ്ങാൻ കഴിയില്ല. ഉസ്താദുമാർ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിച്ചു രംഗം വഷളാക്കും. അതുകൊണ്ട് ആരും ഇത്തരം സാഹസങ്ങൾക്ക് മുതിരില്ല.
പട്ടാളജീവിതത്തിന്റെ കാഠിന്യം ഇത്തരം ഓർമ്മകളിലൂടെ പങ്കുവെക്കുന്നു. ചെറുപ്രായത്തിൽ തന്നെ പട്ടാളത്തിൽ ചെന്നു പെടുമ്പോൾ അതുവരെ ഉണ്ടായിരുന്ന സ്വതന്ത്ര്യജീവിതം നഷ്ടപ്പെടുകയും ചിട്ടയായ ഒരു ജീവിതക്രമം രൂപപ്പെടുത്തേണ്ടി വരികയും ചെയ്യുന്നു. പുലർച്ചെ സമയത്ത് എണീക്കണം, സ്വന്തം കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യണം, ഭക്ഷണത്തിനും ഉറക്കത്തിനു പോലും സമയക്രമം രൂപപ്പെടുത്തേണ്ടി വരുന്നു. പലരും റിട്ടയർ ചെയ്താലും പട്ടാളച്ചിട്ട വിടാതെ ജീവിക്കുന്നത് നമ്മൾ കാണാറുണ്ട്.
പുതുവർഷവും പൊതിചോറും
എന്ന ഓർമ്മയിൽ ഭാര്യ ഓമനയുടെ സഹോദരൻ തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ കിടന്ന കാര്യവും പതിനാലു ദിവസത്തെ തീവ്രപരിചരണത്തിനു ശേഷം ജീവിതത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നതും ഒപ്പം ആ ദിനങ്ങളിൽ ഡി വൈ എഫ് ഐയുടെ പൊതിച്ചോറ് ഒരു പ്രസാദമായി വാങ്ങി കഴിച്ചതും ഓർമ്മയാകുന്നുണ്ട്. ആ പൊതിച്ചോറിന് ജാതിയുടെയോ മതത്തിന്റെയോ വിവേചനങ്ങൾ ഇല്ല. ഉള്ളവനും ഇല്ലാത്തവനും ഒരുപോലെ വരിയിൽ നിന്ന് വാങ്ങി ആത്മസംതൃപ്തിയോടെ അത് കഴിക്കുന്നു.
2022 ജനുവരി മുതൽ ഏപ്രിൽ 11 വരെ എന്റെ ഭാര്യ ബിജിയും വയ്യാതെ മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ കിടന്നിരുന്നു. ആ അവസരത്തിൽ ഞാനും ഡി വൈ എഫ് ഐയുടെ ഈ പൊതിച്ചോറിന് വരി നിന്നിട്ടുണ്ട്. അപാരമായ മനുഷ്യസ്നേഹത്തിൽ നിന്നാണ് ഒരു സംഘടനയ്‌ക്ക് ഇത്തരം വലിയ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നത്.
പുതുവർഷവും
പൊതിച്ചോറും
വായിച്ചപ്പോൾ സാന്ദർഭികമായി ഞാനെന്റെ അനുഭവം കൂടി ഓർത്തു എന്നുമാത്രം.
ഈ കൃതിയിൽ ഞാൻ കണ്ട മറ്റൊരു പ്രത്യേകത, എല്ലാം ദൈവത്തിൽ അർപ്പിക്കാതെ മനുഷ്യനിൽ അചഞ്ചലമായ വിശ്വാസം ഊട്ടി ഉറപ്പിച്ചുകൊണ്ടുളള ഒരു ജീവിതയാത്ര വായനയിൽ ഉടനീളം കാണാം എന്നതാണ്. മനുഷ്യർ തമ്മിലുള്ള സ്നേഹത്തിലും വിശ്വാസത്തിലുമാണ് യഥാർത്ഥ ദൈവസാന്നിധ്യം ഉള്ളത് എന്നത് പലപ്പോഴായി പലയിടത്തും കൃത്യമായി പറയുന്നുമുണ്ട്.
അതിലെ ഏറ്റവും തീവ്രമായ ഓർമ്മയാണ് ഭാര്യ ഓമനയും കൊച്ചുമകൻ തസ്മയുമൊത്തു സുഹൃത്തിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് അവരുടെ ആഘോഷങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പോയപ്പോൾ ഉണ്ടായ അപകടത്തിന്റെ ഓർമ്മകൾ. അത് ഇങ്ങനെയാണ് രേഖപെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
"പിന്നീട് പലരിൽ നിന്നുമായി കേട്ട സംസാരവിഷയം, -വണ്ടി വാങ്ങിയിട്ട് ഒരു പൂജ പോലും ചെയ്തില്ലല്ലോ, ഒരു ദൈവരൂപം പോലും കാറിലില്ല”.
അത് ശരിയാണ്, എൻ്റെ ദൈവങ്ങൾ ലോഹത്തിലും കല്ലിലും അല്ല; അവർ മനുഷ്യരുടെ ഹൃദയങ്ങളിലാണ് വസിക്കുന്നത്. പ്രതിസന്ധിയുടെ നിമിഷങ്ങളിൽ ഒരു വിളിക്ക് മുമ്പേ ഓടിയെത്തുന്ന സുഹൃത്തുക്കളിൽ,
ഭയത്തിനിടയിൽ കൈ പിടിച്ച് ധൈര്യം പകരുന്ന സ്നേഹത്തിൽ,
തളർന്ന മനസ്സിനെ താങ്ങുന്ന കരുതലുകളിലൂടെ ഞാൻ ദൈവത്തെ കണ്ടു. ആ ദിവസം ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി. ദൈവം എല്ലായ്പ്പോഴും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും പ്രതിഷ്ഠകളിലും മാത്രം അല്ല,
നമ്മളെ സ്നേഹിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ രൂപത്തിലും നമ്മെ കാത്തുനിൽക്കുന്നു. എൻ്റെ ജീവിതത്തിലെ ആ മനുഷ്യദൈവങ്ങൾക്ക്, എൻ്റെ ഹൃദയത്തിന്റെ ആഴത്തിൽ കൈ കൂപ്പുന്നു, സാഷ്ടാംഗം നമ്സ്കരിക്കുന്നു. അവരുടെ സാന്നിധ്യമാണ് എൻ്റെ കരുത്ത്,
അവരുടെ സ്നേഹമാണ് എൻ്റെ സംരക്ഷണം."
ഇങ്ങനെ വിവിധ തരത്തിലുള്ള ഓർമ്മകളും അനുഭവങ്ങളുമാണ് ശ്രീ രാജൻ കെ ആർ ഈ പുസ്തകത്തിലൂടെ പങ്കുവെക്കുന്നത്.
അമ്മയ്ക്ക് എഴുതിയ കത്ത് മുതൽ കുട്ടിക്കാലം ഓർക്കുന്ന സ്‌കൂൾ കാലവും അന്നത്തെ വികൃതികളും ഇല്ലായ്മയിലും സന്തോഷം നിറയുന്നതും മധുരമുള്ള ഓർമ്മകളാകുന്നു. ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഇതുപോലെ വേറെയും ഒരുപാട് ഓർമ്മകളും അനുഭവങ്ങളും പങ്കുവെക്കുന്നുണ്ട്. എന്റെ ഈ കുറിപ്പിൽ ഓരോന്നിനെ കുറിച്ചും പ്രത്യേകമായി എടുത്തു പറയുന്നില്ല. അതെല്ലാം വായനക്കാരുടെ സ്വന്തം ആസ്വാദനങ്ങളിലേക്ക് വിടുകയാണ്.
ഈ പുസ്തകത്തിലും, അതുപോലെ രാജൻ മുന്നിൽ നിന്ന് നയിക്കുന്ന 'മരണാനന്തരം' പോലുളള സാമൂഹ്യ സാംസ്കാരിക ഇടപെടലുകളിലും സ്വന്തം കുടുംബവും ഒപ്പമുണ്ട് എന്നത് വലിയൊരു ആത്മവിശ്വാസമാണ്, മറ്റുള്ളവർക്ക് പ്രചോദനവുമാണ്.
പട്ടാളത്തിന്റെ പാതകളും
തമ്പിലെ സൗഹൃദങ്ങളും
എന്ന ഈ ഓർമ്മപുസ്തകം നല്ലൊരു വായാനാനുഭവം തരുന്നുണ്ട്‌. എന്റെ വ്യക്തിപരമായ എല്ലാ ആശംസകളും ഇവിടെ അർപ്പിച്ചുകൊണ്ട് നിർത്തുന്നു.
രാജൻ പെരുമ്പുള്ളി
